ناباروری در زنان و درمان آن

ناباروری در زنان و درمان آن

ناباروری در زنان و درمان آن

ناباروری در زنان دلایل متفاوتی دارد. در ایران تخمین زده‌ شده‌است که بین ۱۰ تا ۱۴ درصد از زوج‌ها نابارورهستند. ناباروری برای بیشتر زوج‌ها اینگونه تعریف می‌شود: ناتوانی در باردارشدن علی رغم داشتن روابط جنسی مکرر و محافظت‌نشده برای حداقل یک سال.  سن مهم‌ترین عامل در ناباروری زنان است و خانم‌ها باید توجه کنند که پس از ۳۵ سالگی قدرت باروری زنان کاهش پیدا می‌کند. بیماری‌های زمینه‌ای مشکلات رحم و تخمدان یا اختلالات هورمونی می‌تواند منجر به ناباروری زن شود. بیشتر زنانی که مشکل ناباروری دارند، با اقدام به موقع و انتخاب روش درمانی مناسب می‌توانند باردار شوند. به همین دلیل، مراجه ی  زودهنگام به پزشک و تشخیص و درمان ناباروری می‌تواند شانس زن را برای بارداری افزایش دهد. در این مطلب با دلایل شایع ناباروری زنان و همچنین روش‌های درمان آن آشنا خواهید شد.

علائم و دلایل ناباروری در زنان

اختلالات تخمک‌گذاری در زنان می‌تواند یکی از علائم ناباروری باشد. تغییر در دورۀ عادت ماهانه با مشکلات مربوط به ناباروری مرتبط است. داشتن عادت‌های ماهانۀ غیرطبیعی مانند خونریزی بیشتر یا کمتر از حد معمول، عادت‌های ماهانه ی نامنظمی که باعث می‌شود فاصله ی  روزهای بین دو عادت ماهانه در هر ماه تغییر کند، نداشتن عادت ماهانه یا توقف ناگهانی آن یا عادت‌های ماهانه ی  دردناک مثل کمردرد، درد ناحیه ی  تناسلی و گرفتگی ماهیچه‌ها از علائمی است که اگر قصد بارداری دارید باید به آنها توجه کنید و در صورت وجود این علائم برای افزایش شانس بارداری خود و بررسی مشکلات، سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. برخی از علائم در زنان می‌تواند نشان‌دهنده  تغییرات هورمونی در او باشد که می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات باروری در زنان شود. این علائم ظاهری که نشان‌دهنده  تغییرات هورمونی هستند شامل موارد زیر است:

تغییرات پوستی شامل افزایش آکنه و جوش

کاهش یا افزایش میل جنسی ریزش یا نازک ‌شدن موها

رشد موهای زاید در پشت لب، روی قفسه ی سینه و چانه

افزایش وزن احساس درد هنگام برقراری رابطه ی  جنسی

ترشحات شیری رنگ از نوک سینه‌ها و بدون ارتباط با شیردهی

علت‌های ناباروری چیست

به منظور باردار شدن، تمام مراحل تخمک‌گذاری و لقاح باید به درستی انجام گردد.

گاهی اوقات مشکلی که سبب ناباروری زوجین می‌شود، مادرزادی است؛

گاهی هم این مشکل در سایر مراحل زندگی گریبان آن‌ها را  می‌گیرد.

علل ناباروری می‌تواند در یک یا هر دو نفر از زوجین وجود داشته‌باشد.

بطور کلی: تقریباً در یک‌سوم موارد مرد مشکل دارد. تقریباً در یک‌سوم موارد زن مشکل دارد.

در سایر موارد هم یا هر دوی آن‌ها مشکل‌ دارند یا علت ناباروری نامشخص است.

مشکلات تخمک‌گذاری

مشکل تخمک‌گذاری زمانی رخ می‌دهد که تخمک در تخمدان بالغ نمی‌شود یا تخمدان قادر به رهاسازی تخمک بالغ نیست. مشکلات تخمک‌گذاری بین زنان نابارور شایع است. این مشکل معمولاً با علائمی همچون عادت ماهانۀ نامنظم یا نداشتن عادت ماهانه، خونریزی کمتر یا بیشتر از حد معمول در دوران عادت ماهانه یا وجود نداشتن علائم پیش از عادت ماهانه مثل حساسیت سینه‌ها همراه است. مشکلات تخمک‌گذاری ممکن است به دلیل اختلالات هورمونی، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا بیماری‌های مزمن مثل دیابت ایجاد شود. پزشک برای درمان این مشکل ممکن است از روش درمان دارویی استفاده کند. در این روش، تخمدان برای تخمک‌گذاری بیشتر توسط داروهایی مانند کلومیفن‌سیترات تحریک می‌شود. برخی از زنان با درمان دارویی موفق به بارداری می‌شوند. ممکن است پزشک تشخیص دهد در کنار درمان دارویی نیاز به انجام لقاح خارج از رحم یا ivf نیز وجود دارد. روش ivf شانس بارداری را در این زنان به میزان زیادی افزایش می‌دهد.

آندومتریوز

آندومتریوز عارضه‌ای است که در آن بافت آندومتر که به طور طبیعی در دیوارۀ رحم وجود دارد، در خارج از رحم رشد می‌کند. زنانی که دچار عارضه ی  آندومتریوز هستند، ممکن است علائمی همچون عادت‌های ماهانۀ دردناک، درد هنگام برقراری رابطه ی  جنسی، خونریزی شدید یا لکه‌بینی غیرطبیعی و درد در ناحیه ی  تناسلی را تجربه کنند. اگرچه در برخی از زنان هیچ علامتی بروز نمی‌کند. آندومتریوز می‌تواند باعث بسته شدن لوله‌های فالوپ و ناباروری شود. ممکن است پزشک برای خارج کردن بافت‌های آندومتر خارج رحم نیاز به انجام جراحی لاپاراسکوپی داشته باشد. زنانی که به خاطر ابتلا به مراحل اولیه آندومتریوز قادر به باردار شدن نیستند، بعد از عمل لاپاراسکوپی و خارج کردن بافت آندومتر به طور طبیعی می‌توانند باردار شوند. در برخی موارد پزشک ممکن است برای افزایش شانس بارداری پس از عمل خارج کردن بافت آندومتر، درمان دارویی را برای تحریک تخمک‌گذاری یا لقاح خارج از رحم یا ivf را توصیه کند.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک در سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (pcos)، فولیکول‌های کوچکی که در تخمدان‌ها وجود دارد تبدیل به فولیکول‌های بالغی نمی‌شود که قادر به رهاسازی تخمک باشد. از نشانه‌های واضح این سندرم، اختلال هورمون‌های تولید‌مثل و الگوهای تخمک‌گذاری غیرقابل پیش‌بینی است. عادت‌های ماهانۀ نامنظم، افزایش موهای زاید، جوش و چاقی از علائم سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است. رژیم غذایی مناسب و ورزش می‌تواند در بهبود این مشکل در زنانی که اضافه وزن یا چاقی دارند، مؤثر باشد.

چرخه ی  تخمک‌گذاری در بسیاری از زنان دارای اضافه ‌وزن با کاهش ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن به حالت طبیعی برمی‌گردد. درصورتی‌که فرد به دیابت مبتلا باشد، مصرف قرص متفورمین که برای دیابت تجویز می‌شود، می‌تواند در بهبود مشکل تخمک‌گذاری مؤثر باشد. همچنین ممکن است پزشک به کسانی که این مشکل را دارند داروی کلومیفن‌سیترات و تزریق داروهای ناباروری را توصیه کند. در برخی موارد، پزشک ممکن است برای درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، عمل لاپاراسکوپی را برای سوزاندن کیست‌های تخمدان یا بخشی از بافت تخمدان انجام دهد.

به این عمل کوتر کردن تخمدان می‌گویند که می‌تواند باعث ایجاد تعادل هورمونی شود و در نتیجه زن مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک بتواند به طور طبیعی باردار شود. تحقیقات نشان داده است نیمی از زنانی که تحت عمل کوتر کردن تخمدان قرار گرفته‌، توانسته‌اند بعد از یک ‌سال به طور طبیعی باردار شوند. ممکن است در مواردی که زن بیشتر از ۳۵ سال سن داشته باشد، پزشک برای سرعت بخشیدن به بارداری، بعد از شروع به درمان سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، روش ivf را به جای اقدام طبیعی به زن و مرد توصیه کند.

مشکلات ناباروری با دلایل نامشخص

اگر نتیجه ی  تمام آزمایش‌های ناباروری طبیعی می باشد، یعنی دلیل ناباروری شما نامشخص است. برخی متخصصان معتقد هستند که تفاوت‌های جزئی در نحوۀ عملکرد دستگاه تناسلی افراد ممکن است باعث بروز این نوع ناباروری شود که این موارد شامل تفاوت در رشد فولیکول‌ها، عملکرد اسپرم‌ها یا فرایند لقاح است. متخصصان همچنین حدس می‌زنند که عوامل مرتبط با سبک زندگی نظیر لاغری مفرط یا اضافه وزن، مصرف سیگار، الکل یا قهوه به مقدار زیاد ممکن است از موارد تأثیرگذار در ناباروری با علت نامشخص باشد.

پزشک معمولاً در چنین مواردی با استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری و کمک‌باروری همراه با انجام ivf یا بدون آن سعی در رفع مشکل و افزایش شانس بارداری فرد می‌کند. اگر سن زن پایین باشد، پزشک معمولاً دورۀ درمان دارویی و اقدام طبیعی را توصیه می‌کند. بخشی از زنان با استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری و اقدام به موقع، به صورت طبیعی باردار شده‌اند. در صورت موفق نشدن پس از اقدام طبیعی یا سن بالای زن، روش ivf تجویز خواهد شد. روش ivf شانس بارداری را تا ۳۰ درصد افزایش می‌دهد.

درمان های خانگی ناباروری

-درمان ناباروری زنان با انار:

روش 1: پودر دانه انار را در یک کاسه آب گرم بریزید و خوب مخلوط کنید و دو بار در روز بنوشید. این روند را چند بار در هفته انجام دهید. روش 3: یک میوه انار تازه تهیه کنید. آنرا بشویید و به دو نیم تقسیم کنید و آنها را در یک کاسه بزرگ آب تمیز قرار دهید، دانه های آن را استخراج کنید. حالا دانه ها را در مخلوط کن قرار دهید و آب تازه انار را بگیرید و دو بار در روز مصرف کنید. این روند را برای یک ماه انجام دهید.

تاثیرات دارچین برای رفع ناباروری زنان 

-برگ تمشک برای ناباروری زنان: مقداری برگ تمشک خشک تهیه کنید . آنها را در یک کاسه قرار دهید. در کاسه مقداری آب جوش بریزید. روی کاسه را بپوشانید. بگذارید مخلوط به مدت 15 دقیقه باقی بماند. هر روز 2 فنجان بنوشید. این روند را برای چند ماه انجام دهید.

درمان ناباروری زنان با برگ تمشک -خرما مفید برای ناباروری زنان: روش 1: 10 عدد خرمای بدون هسته تهیه کنید، آنها را در مخلوط کن بریزید و خوب مخلوط کنید. مقداری ریشه گشنیز را تهیه کنید و بشویید،آن را به قطعات کوچک تر خرد کنید. خرمای پودر شده و گشنیز و 3/4 لیوان شیر را در ظرف ریخته و چند دقیقه بجوشانید. بعد از خنک شدن آن را روزی یک بار میل کنید.

- درمان ناباروری زنان با ویتامین D: ویتامین D ،ویتامین ضروری برای بدن ما است و راه حل دیگری برای بهبود ناباروری است ، اگر بدن با ویتامین D کافی تامین شود، یک زن می تواند یک فرزند سالم داشته باشد.کمبود ویتامین D یکی از دلایلی است که شما را با ناباروری و سقط جنین مواجه می کند که در این بخش از سلامت نمناک چند مرحله برای استفاده از ویتامین D در حل این مشکل وجود دارد:  روش 1: هر روز 15 دقیقه زیر نور خورشید بمانید.  روش 2: شامل غذاهای غنی از ویتامین D، از جمله پنیر، ماهی و غیره است.  روش 3: مصرف مکمل ویتامین D بر اساس نسخه پزشک.

- ورزش مناسب برای درمان ناباروری در زنان  10.حفظ رژیم غذایی متعادل در رفع ناباروری زنان: خوردن غذاهای غنی از پروتئین، از جمله لوبیا، نخود، اسفناج و غیره خوردن برنج قهوه ای زیاد و همچنین نان گندم. مصرف مواد غذایی پر از آهن، یعنی سبزیجات سبز برگ، زردآلو و غیره. تخم مرغ را در غذای روزانه خود قرار دهید. مصرف سبزیجات و میوه های تازه. از خوردن غذای تند، قهوه و غذاهای دریایی اجتناب کنید. گزنه چه تاثیری در درمان ناباروری زنان دارد؟

-. تاثیر سرکه سیب در ناباروری زنان: روش 1: 2 قاشق چای خوری سرکه سیب تهیه کنید. سرکه را در یک کاسه قرار دهید. در کاسه یک لیوان آب تازه ریخته شود. مقداری عسل به آن اضافه کنید. مخلوط را خوب هم بزنید. مخلوط را دو بار در روز مصرف کنید . این روند را چند هفته انجام دهید.

-. چگونه از رازیانه برای درمان ناباروری در زنان استفاده کنیم: روش 1: حدود 6 گرم پودر رازیانه را آماده کنید. پودر را در یک کاسه قرار دهید. مقدار دو کره خالص را اضافه کنید. همه مواد تشکیل دهنده را خوب مخلوط کنید. روزانه از مخلوط لذت ببرید. روند را برای چند ماه انجام دهید. درمان ناباروری در زنان بسته به علت ناباروری در زنان ممکن است یک یا دو روش با هم در درمان ها باروری کمک کنند. ۱- تحریک تخمک گذاری با دارو : درمان اصلی برای ناباروری زنان استفاده از داروهای کمک باروری است که حتماً باید زیر نظر متخصص زنان شروع و مصرف شود. ۲- تلقیح درون رحمی اسپرم یا IuI : اسپرم سالم در آزمایشگاه تغلیظ می شود و سپس با کاتتر خاصی در زمان مشخصی که زن داروهای کمک باروری دریافت کرده و یک یا چند تخمک آزاد کرده داخل رحم قرار می‌گیرد. ۳- ‏ivf : روشی که در آن لقاح در خارج و در محیط آزمایشگاهی صورت می‌گیرد و سپس نطفه لقاح یافته، بعد از ۲ تا ۳ روز که در محیط آزمایشگاهی به رشد خود ادامه داد، به رحم منتقل میشود . ۴- ICSI : در این روش لقاح در محیط آزمایشگاهی صورت می‌گیرد و فورا به لوله های رحمی زن منتقل می شود. باید بدانید که در هر روشی که در درمان ناباروری استفاده می شود شانس باروری ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. پس بهتر است بسته به علت ناباروری از روش های درمانی ساده تر و کم خطر تر شروع کرد.

زمان مراجعه به پزشک برای درمان ناباروری

اگر سن شما  کمتر از ۳۵ سال است و مدت یک سال است برای بچه‌دار شدن تلاش کرده‌، اما موفق نشده‌اید و اگر ۳۵ سال یا بیشتر سن دارید و به مدت شش ماه است برای بچه‌دار شدن تلاش کرده‌اید ولی موفق نشده‌اید باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر هر یک از علائم ناباروری در شما یا همسرتان وجود دارد، بهتر است پیش از اقدام برای اطمینان از وضعیت باروری خود و همسرتان به پزشک مراجعه کنید. برای پیدا کردن علت و درمان ناباروری ممکن است نیاز به انجام آزمایش خون، ادرار و تصویربرداری باشد. برای بررسی کمیت و کیفیت اسپرم‌های مرد نیز آنالیز اسپرم انجام خواهد شد. پزشک ممکن است شما را به یک متخصص غدد درون‌ریز ارجاع دهد که تخصص او در زمینۀ ناباروری است. متخصص از شما سوال‌هایی درباره ی  علائم ناباروری و سابقۀ پزشکی خواهد پرسید. پیش از مراجعه به پزشک، اطلاعات زیر را یادداشت کنید و همراه خود ببرید: داروهایی که مصرف می‌کنید شامل داروهای نسخه‌دار، ویتامین‌ها، مواد معدنی، مکمل‌ها و هر داروی دیگری که بدون نسخه مصرف می‌کنید. تعداد دفعاتی که بدون استفاده از روش‌های پیشگیری رابطۀ جنسی دارید. مدتی که از زمان شروع به اقدام شما برای بچه‌دار شدن گذشته است و تاریخ آخرین باری که رابطۀ جنسی برقرار کرده‌اید. تاریخ هر نوع جراحی یا درمانی که در گذشته داشته‌اید، به ویژه موارد مرتبط با مجرای تناسلی را یادداشت کنید. اگر در معرض تشعشعات مختلف قرار گرفته‌اید یا سابقۀ شیمی‌درمانی دارید. هر نوع اختلال ژنتیکی یا بیماری مزمن نظیر دیابت یا بیماری تیروئید در خود یا خانواده را به پزشک اطلاع دهید. تغییرات فیزیکی و علائم دیگری که در بدن خود مشاهده کرده‌اید. میزان سیگار کشیدن و مصرف الکل و مواد مخدر خود را به پزشک بگویید. سابقه ی بیماری‌های آمیزشی خود را به پزشک اطلاع دهید. به صدای بدن خود گوش دهید و در صورت مشاهده ی هر نوع علائم، پزشک خود را در جریان بگذارید. تشخیص زودهنگام مشکلات ناباروری ممکن است باعث افزایش شانس بچه‌دار شدن شما شود. این را بدانید که ناباروری بیماری تلقی نمی‌شود و امروزه درمان‌های زیادی وجود دارد که پس از مراجعه به پزشک می‌توانید آنها را بشناسید و برای برطرف کردن علت ناباروری اقدام نمایید.