عوارض مصرف داروی ضد بارداری

عوارض مصرف داروی ضد بارداری

عوارض مصرف داروی ضد بارداری

قرص ضد بارداری یکی از روش‌هایی می باشد که امروزه برای جلوگیری از بارداری‌های ناخواسته استفاده می‌‌شود و البته قطعا عوارض خاص خود را دارد.

کاربردهای قرص ضد بارداری

با افزایش آگاهی مردم، بارداری‌های ناخواسته به ندرت رخ می‌دهد و اغلب افراد از روش‌های مختلف پیشگیری برای این منظور استفاده می‌کنند. یکی از این روش‌ها که البته بسیار ارزان، راحت و در دسترس است؛ استفاده از قرص ضد بارداری است.

قرص ضد بارداری برای چه اهدافی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

قرص ضد بارداری دارای اهداف درمانی زیادی است که پزشکان بنا بر نیاز بیمار تجویز می‌کنند. وقتی این قرصها را طبق دستورالعمل مصرف می کنید معمولا  موثر هستند. این قرصها برای درمان بیماری هایی از جمله موارد زیر مورد استفاده قرار می‌گیرند:

تنظیم دوره قاعدگی جلوگیری از منوراژیا (پریود سنگین)

جلوگیری از دیسمنوره ( پریود دردناک)

جلوگیری از سندروم پیش از قاعدگی

کاهش و درمان ابتلا به کیست سینه و تخمدان

پیشگیری از سرطان تخمدان

این قرص‌ها به طور موثری از بارداری جلوگیری می‌کنند. طبق آماری که انجمن متخصصان بهداشت باروری اعلام کرده‌اند؛ از هر هزار زنی که از این قرص‌ها به منظور پیشگیری استفاده می‌کنند فقط یک نفر ممکن است به بارداری ناخواسته مبتلا شود.

قرص‌های جلوگیری از بارداری از طریق ایجاد تغییرات هورمونی اهداف خود را به پیش می‌برند. این قرص‌ها حاوی استروژن یا پروژسترون ساختگی (پروژستین) هستند و یا به صورت قرص‌های ترکیبی که حاوی هر دو نوع هورمون هستند به مصرف می‌رسند. قرص‌های ترکیبی باید با احتیاط بیشتری مصرف شوند و حتما قبل از مصرف آن‌ها با پزشک مشورت کرد.

قرص‌های ضد بارداری چگونه عمل می‌کنند؟

قرص‌های ترکیبی به دو روش عمل می­‌کنند: مانع تخمک­‌گذاری بدن می­‌شوند. به این معنی که تخم­دان در هر ماه تخمک آزاد نمی­‌کند.

ماد‌ه‌­­ مخاطی دهانه­­ رحم را سفت‌­تر می‌کند. به طور طبیعی این ماده در اطراف دهانه­ رحم جریان دارد و به ورود اسپرم داخل رحم کمک می‌­کند؛ در نتیجه رحم می­‌تواند تخمک را بارور کند. اما در نتیجه مصرف داروهای ضد بارداری این ماده­‌ مخاطی محکم شده، مانع رسیدن اسپرم به رحم می‌­شود. قرص‌های پروژسترون به روش‌­های مختلفی کار می­‌کنند. به طور عمده ماده‌­ مخاطی دهانه‌­ رحم را سفت می­‌کنند یا سبب کاهش ضخامت لایه­‌ی مخاطی سطحی رحم می‌شوند. اگر این لایه نازک­تر باشد، کاشته شدن تخمک سخت‌­تر و مانع از بارداری می­‌شود.

نحوه مصرف قرص‌های ضد بارداری

قرص‌­های ترکیبی به شکل‌های مختلفی وجود دارد که به صورت بسته­‌های ماهانه ۲۱ روزه، ۲۴ روزه یا ۲۸ روزه هستند. قرص‌هایی با سیکل طولانی دوره­‌های ۹۱ روزه نیز دارند. برای هر کدام از این شکل‌­ها هر روز قرص در زمانی مشخص خورده می­‌شود. قرص‌های پروژسترون حاوی بسته­‌های ۲۸‌تایی هستند.

اگر قرص ضد بارداری به‌درستی مصرف شود، یعنی هر روز در زمانی مشخص، روشی بسیار مؤثر برای پیشگیری از بارداری است. به‌گفته‌ی انجمن متخصصان بهداشت باروری (ARHP) فقط ۰٫۱درصد از زنان علی‌رغم مصرف این قرص باردار می‌شوند. در نخستین سال مصرف این قرص‌ها، از هر ۱۰۰ زن تقریبا فقط ۱ نفر دچار حاملگی ناخواسته می‌شود. بااین‌حال نرخ بارداری در زنانی که بعضی اوقات مصرف قرص را فراموش می‌کنند، به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. به‌گفته‌ی ARHP، این میزان ۳۰ تا ۸۰ برابر می‌شود.

تاثیر قرص‌های ضد بارداری چقدر است؟

قرص‌های ضد بارداری اگر به شکل درستی مصرف شوند؛ از بارداری به خوبی جلوگیری می­‌کنند. درصد خطای این قرص­‌ها ۹ درصد است، به این معنی که از میان هر صد زنی که قرص مصرف می­‌کنند، ۹ نفر امکان دارد باردار شوند. مصرف برخی از داروها مانند آنتی‌بیوتیک یا قرص‌های HIV تاثیر قرص‌های بارداری را کاهش می­‌دهد. حتی اگر ویار دارید یا احساس دل درد می­‌کنید به پزشک مراجعه کنید، زیرا این احتمال وجود دارد که حامله باشید.

دو نوع قرص ضد بارداری وجود دارد که هردو از آنها شامل فرم های مصنوعی هورمون ها است که به طور طبیعی در بدن تولید می شوند. قرص ها یا پروژستین به تنهایی یا استروژن و پروژستین در کنار هم استفاده می شوند. این هورمون ها چرخه قاعدگی یک زن را تنظیم می کنند و سطح نوسان آنها نقش مهمی در باروری دارد.  جدا از پیشگیری از بارداری، استفاده از قرص های ضد بارداری منجر به کاهش گرفتگی قاعدگی، منظم بودن چرخه قاعدگی، پوست بدون آکنه و کاهش خطر کیست تخمدان و همچنین سرطان تخمدان و آندومتر می شود. با این حال، قرص های ضد بارداری می توانند عوارض جانبی زیادی داشته باشند. قبل از شروع مصرف قرص های ضد بارداری، بهتر است که هم جوانب مثبت و هم منفی را درک کنید.

عوارض بد قرص های ال دی یا همان ضد بارداری:

1. تهوع: اگرچه انتظار می رود تا حداکثر سه ماه طول بکشد، برخی از زنان هنگام شروع قرص، احساس آرامش می کنند ،مصرف قرص به همراه یک وعده غذایی، می تواند به کاهش میزان چاقی که شما در درازمدت نیاز به تنظیم هورمون به سطح جدیدی از استروژن و پروژسترون کمک کند.

2. حساسیت سینه ها: با توجه به گزارش پزشک خانواده آمریکا، این عارضه قرص های ضد بارداری تا حد ممکن تا 18 ماه طول می کشد.

3 - لکه‌بینی بین دو قاعدگی تقریبا ۵۰درصد افرادی که قرص ضد بارداری مصرف می‌کنند، بین دوره‌های قاعدگی‌شان دچار خون‌ریزی واژینال می‌شوند. این خون‌ریزیِ جزئی که به «لکه‌بینی» نیز معروف است، اغلب در طی ۳ ماه اول از شروع مصرف قرص ضد بارداری اتفاق می‌افتد. معمولا این مسئله در بیش از ۹۰درصد مواقع با مصرف سومین بسته‌ی قرص برطرف می‌شود. قرص ضد بارداری تا زمانی که به‌درستی مصرف شود و هیچ‌یک از دوزهای آن فراموش نشود، در طول لکه‌بینی نیز همچنان مؤثر است. افرادی که در حین مصرف قرص‌های فعال به‌مدت ۵ روز یا بیشتر خون‌ریزی دارند یا ۳ روز یا بیشتر دچار خون‌ریزی شدید می‌شوند، باید برای مشورت به پزشک زنان مراجعه کنند. لکه‌‌بینی بین قاعدگی‌ها ممکن است به‌علت سازگارشدن رحم با پوشش آندومتر نازک‌تر یا به‌خاطر عادت‌کردن بدن به داشتن سطوح متفاوتی از هورمون‌ها اتفاق بیفتد.

4- سر درد هورمون‌های جنسی در بروز سردرد و میگرن نقش دارند. قرص‌هایی با انواع و دوزهای متفاوتی از هورمون ممکن است به سردردهای مختلف منجر شوند. قبلا برخی تحقیقات نشان داده‌اند قرص‌هایی که حاوی دوزهای پایینی از هورمون‌ها هستند، به‌احتمال بسیار کمتری باعث بروز سردرد می‌شوند. سردردهای ناشی از قرص‌های ضد بارداری احتمالا به‌مرورزمان بهبود می‌یابند، اما اگر در هنگام مصرف این قرص‌ها به سردردهای شدید یا مداوم دچار شدید، به پزشک مراجعه کنید.

5- افزایش وزن پژوهش‌های بالینی هیچ‌گونه ارتباط واضحی بین استفاده از قرص‌های ضد بارداری و نوسانات وزنی پیدا نکرده‌اند. بااین‌حال بسیاری از افرادی که این قرص‌ها را مصرف می‌کنند، از احتباس مایعات خصوصا در نواحی سینه و باسن شکایت می‌کنند. سلول‌های چربی نیز ممکن است تحت‌تأثیر استروژن موجود در قرص‌های ضد بارداری قرار بگیرند، هرچند این هورمون باعث می‌شود سلول‌های چربی صرفا بزرگ‌تر شوند و تعداد آنها را افزایش نمی‌دهد.

6- نوسانات خُلقی به افرادی که سابقه‌ی افسردگی دارند، توصیه می‌کنیم این مسئله را با پزشک‌شان در میان بگذارند، چون برخی افراد در هنگام مصرف قرص‌های ضد بارداری به افسردگی یا سایر تغییرات عاطفی دچار می‌شوند. اگر در طول استفاده از قرص‌های ضد بارداری به نوسانات خُلقی دچار شُدید، به پزشک مراجعه کنید.

در سال ۲۰۱۵ پژوهشی درباره‌ی ۹۰ زن انجام گرفت که نتیجه‌ی آن در مجله‌ی نقشه‌برداری انسانی منتشر شد. براساس این تحقیق، استفاده از قرص ضد بارداری با اندازه‌های کمترِ ضخامت قشری در قشر اوربیتوفرنتال جانبی و قشر خلفی سینگولت مرتبط است. این مناطق مغز به پاسخ پاداش و ارزیابی محرک‌های ورودی مربوط می‌شوند. این پژوهشگران می‌گویند برای تأیید ارتباط بین «ضخامت قشری در این نواحی مغز و تغییرات خلقی» و «استفاده از قرص‌های ضد بارداری» به تحقیقات بیشتری نیاز است.

7- کاهش میل جنسی   هورمون‌های موجود در قرص‌های ضد بارداری ممکن است بر میل جنسی برخی افراد تأثیر بگذارند. بااین‌حال بسیاری از عوامل دیگر نیز در این امر دخیل‌اند. اگر کاهش میل جنسی شما ادامه‌دار و آزاردهنده است، حتما دراین‌مورد با پزشک‌تان صحبت کنید. بااین‌حال قرص‌های ضد بارداری در برخی موارد باعث افزایش میل جنسی می‌شوند. این افزایش میل جنسی ممکن است به‌علت کاهش علائم دردناک مانند درد شکم در قاعدگی، سندرم پیش از قاعدگی، آندومتریوز و فیبروئیدهای رحم باشد.

8- تغییرات بینایی در هنگام استفاده از لنزهای تماسی   تغییرات هورمونیِ ناشی از قرص ضد بارداری ممکن است به احتباس مایع منجر شود. این موضوع نیز ممکن است به‌نوبه‌ی‌خود باعث تورم یا تغییر شکل قرنیه شود. هنگامی که چنین تغییری در قرنیه اتفاق می‌افتد، ممکن است لنزهای تماسی، دیگر به‌خوبی روی چشم قرارنگیرند. افرادی که از لنزهای تماسی استفاده می‌کنند، در صورت مشاهده‌ی هرگونه تغییر در بینایی یا در پذیرش لنز در طول استفاده از قرص ضد بارداری، باید به چشم‌پزشک مراجعه کنند.

9- ترشحات واژن برخی افراد در هنگام مصرف قرص ضد بارداری، تغییراتی در ترشحات واژن مشاهده می‌کنند. این مسئله ممکن است نمودهای متفاوتی داشته باشد: از افزایش یا کاهش میزان رطوبت واژن تا تغییر در نوع ترشحات و سایر تغییراتی که ممکن است بر رابطه‌ی جنسی اثر بگذارند. در صورت کاهش رطوبت واژن، استفاده از روان‌کننده‌های واژینال به داشتن رابطه‌ی جنسی راحت‌تر کمک می‌کند. معمولا تغییرات در ترشحات واژینال خطرناک نیستند، بااینحال اگر درمورد چنین تغییراتی نگرانید یا می‌ترسید دچار عفونت شده باشید، به پزشک مراجعه کنید.

10- باد کردن و نفخ: تغییرات در افزایش و کاهش هورمون های جنسی بدن شما، می تواند منجر به احتباس آب و نفخ شود. این اثرات ،ممکن است به ویژه برای زنان مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر و سایر اختلالات دستگاه گوارش محسوس باشد. به گفته او، بسیاری از زنان پس از شش ماه ،نسبت به یک رژیم دارویی جدید آداپته می شوند.

11- گر گرفتگی: بعضی از زنان ،ممکن است نیاز به چند بسته مونوستات پس از مصرف قرص داشته باشند. "راس " می گوید این احتمالا به دلیل تغییرات در الگوهای جدید خونریزی ناشی از قرص است.

روشهای جایگزین قرص ضد بارداری

اگر از قرص ضد بارداری برای اهداف درمانی دیگری به جز جلوگیری از بارداری ناخواسته استفاده می کنید، باید با پزشک خود مشورت کنید و به دنبال روشهای جایگزین دیگری باشید. در علم پزشکی معمولا روشهای متعددی برای درمان یک بیماری وجود دارد.

اما اگر از این قرص برای جلوگیری از بارداری ناخواسته استفاده می‌کنید روشهای متنوع دیگری وجود دارند که به شما کمک می کنند از رابطه جنسی خود لذت ببرید و خطر بارداری نیز وجود نداشته باشد. بیشتر زنان می توانند با اطمینان خاطر قرصهای ضد بارداری را مصرف کنند اما این قرصها برای زنان بالای 35 سال که سیگار می کشند توصیه نمی شوند.

کاندوم یکی از بهترین روشهایی است که برای جلوگیری از بارداری وجود دارد. همچنین این روش از انتقال بیماری های مقاربتی نیز جلوگیری به عمل می‌آورد. به همین دلیل کارشناسان سلامتی استفاده از کاندوم را از سنین جوانی که فعالیت جنسی آغاز می‌گردد آموزش می‌دهند.

آی یو دی روش دیگری است که وسیله ای در داخل رحم به کار گذاشته می‌شود و احتمال بارداری را کاهش می‌دهد. اما این روش عوارضی مانند پریود دردناک و یا گرفتگی عضلات را نیز به همراه دارد.

تزریق آمپولهای ضد بارداری، استفاده از ایمپلنتهای ضد بارداری و حلقه واژنی همگی از روشهایی هستند که می‌توانند جایگزینی برای استفاده از قرص ضد بارداری باشند.