سرطان چشم در کودکان | رتينوبلاستوما

سرطان چشم در کودکان | رتينوبلاستوما

سرطان چشم در کودکان | رتينوبلاستوما

رتينوبلاستوما، شایع ترین سرطان شبکیه چشم در اطفال رتینوبلاستوما (Rb) یاGlioma Retinae ، شایع ترین بدخیمی چشم  درکودکان می باشد. اکثر مبتلایان نوزادان ، کودکان و متاسفانه گاهی جنین ها (قبل از تولد) هستند. رتینوبلاستوما بیش از هر سرطان دیگری تحت تاثیر عوامل وراثتی و ژنتیکی شکل می گیرد.   چشم‌ها سلول‌هایی به نام رتینوبلاست دارند که به سلول‌های جدید تقسیم می‌شوند و شبکیه را تشکیل می‌دهند ،  شبکیه (رتین) در قسمت انتهای کره چشم قرار دارد. نور وارد شده به چشم باعث تشکیل تصویر روی شبکیه می‌شود. تصویر ایجادشده روی شبکیه به علایم عصبی تبدیل می‌شود و علایم به وسیله اعصاب بینایی به مغز ارسال می‌شوند. در یک زمان مشخص، تقسیم این سلول‌ها متوقف می‌شود و به سلول‌های بالغ شبکیه تبدیل  می گردند،  در این مرحله برخی سلول‌ها به تقسیم ادامه می‌دهند و به سلول‌های غیر قابل کنترل تبدیل می‌شوند که در این مرحله سرطان چشم شکل می‌گیرد. تغییرات متفاوتی در سلول‌ها منجر به سرطان می‌شود، ولی تقریبا در تمام موارد ژنی به نام RB۱ دخیل است. معمولا علایم این عارضه پس از تولد توسط والدین یا پزشک تشخیص داده می‌شوند. شایع‌ترین علایم این عارضه عبارتند از: ریفلکس مردمک سفید (لکوکوریا) این حالت یکی از شایع‌ترین علایم رتینوبلاستوما می باشد. به صورت عادی زمانی که نور درخشانی (مانند فلش دوربین) به چشم تابیده می‌شود، مردمک چشم قرمز رنگ دیده می‌شود و دلیل آن نیز وجود رگ‌های خونی پشت مردمک است.

در کودکان مبتلا به رتینوبلاستوما، در این حالت مردمک به رنگ سفید یا صورتی دیده می‌شود که ریفلاکس مردمک سفید یا لکوکوریا نامیده می‌شود؛ بنابراین معمولا این حالت زمانی تشخیص داده می‌شود که والدین عکس‌های کودک را مشاهده می‌کنند.

تنبلی چشم

تنبلی چشم نیز می‌تواند یکی از علایم این بیماری باشد که توسط پزشک تشخیص داده می‌شود. سایر علایم عبارتند از:

مشکلات دید چشم درد قرمز شدن چشم خونریزی چشم سوزش چشم تفاوت رنگ دو عنبیه عدم کاهش سایز مردمک زمانی که در معرض نور شدید قرار می‌گیرد


سرطان های چشم از کجا شروع می شوند؟

چشم سه بخش عمده دارد: کره چشم که بیشتر با مواد ژله ای مانند پر می شود و دارای 3 لایه اصلی (صلیبیه، رنگینه چشم و شبکیه چشم) است. مدار چشم (بافت اطراف کره چشم). سازه های جانبی (لوازم جانبی) مانند پلک و غدد اشکی که انواع مختلف سرطان می تواند در هر کدام از این مناطق شروع شود.

بررسی علائم و نشانه های انواع سرطان چشم

علائم ملانوما چشمی در بزرگسالان: یکی از انواع سرطان چشم ملانومای چشمی می باشد؛ ملانوما چشمی که معمولاً در سلول های لایه شبکیه گسترش می یابد, لایه عروقی چشم شما که بین شبکیه قرار گرفته است (لایه بافتی که دیوار داخلی عقب کره چشم) و (سفیدی چشم) را تحت تاثیر قرار می دهد. ملانوما اغلب در لایه جلویی (زنبق و پلک) یا پشت (لایه کوروئید) گسترش می یابد و در موارد نادر, ممکن است در بیرونی ترین لایه چشم, در حدقه چشم یا پلک رخ دهد.

اگر سرطان چشم داشته باشید، چه کاری باید کرد؟

اگر هر گونه تغییر در چشم و یا دید خود را تجربه می کنید, به چشم پزشک مراجعه نمایید. تشخیص نسبتاً ساده است, معمولاً نیاز به معاینه بصری چشم با یک دستگاه پزشکی نورانی را دارد. اگر کوچک ترین سوءظنی نسبت به رتینوبلاستوما فرزند خود داشته باشید, فوراً باید به پزشک اطفال مراجعه کنید. رتینوبلاستوما سرطان تهاجمی دوران کودکی است و یکی از مهم ترین آن ها می باشد که تشخیص اولیه، کلید جلوگیری از هرگونه آسیب بصری یا آسیب به چشم است. علاوه بر این, اگر به فرد بزرگسال یا کودک مشکوک باشید, یک چراغ قوه را مستقیماً به چشم او نیندازید, که می تواند باعث آسیب بیشتر شود.

اکثر ملانوماهای در بخش کوروید از رنگینه رشد می کنند و چشم پزشک ممکن است این بیماری را ملانومای کوروید بنامند. بقیه ملانومای رنگینه در عنبیه و بخش مژگانی شروع می شوند. برخی شواهد وجود دارند که نشان می دهند حمام آفتاب فرد را در معرض اشعه ماورا بنفش (UV) قرار می دهد و می تواند ریسک ابتلا به سرطان ملانوما را افزایش دهد.

انواع سرطان چشم

سرطان اولیه: نوع سرطان چشم شما بستگی به نوع سلول سرطانی دارد. سرطانی که در چشم شروع می شود, سرطان چشم اولیه نام دارد.

سرطان های ثانویه: گاهی سرطان می تواند به چشم دیگری سرایت کند.این سرطان چشم ثانویه نامیده می شود. در زنان این احتمال زیاد در سرطان سینه وجود دارد و در مردان این احتمال در سرطان ریه است. اگر سرطان به چشم گسترش یافته است, به اطلاعات مربوط به سرطان اولیه خود مراجعه کنید.

سرطان چشمی: سرطان چشم بسیار نادر است و هر سال حدود 10 مورد تشخیص داده می شود.سرطان هایی که داخل چشم را تحت تاثیر قرار می دهند، داخل چشمی هستند و آن هایی که خارج از چشم را تحت تاثیر قرار می دهند، خارج چشمی هستند.

سرطان کره چشم: سرطان های داخل چشم (موثر بر داخل چشم ها)، عبارتند از:

ملانوما چشم: سلول هایی که سرطانی در ملانوما هستند به نام ملانوسیت ها نامیده می شوند، ملانوسیت ها سلول هایی هستند که رنگ و رنگدانه ها را می سازند. ملانوسیت ها در پوست، لب ها و پوشش اندام ها مانند چشم وجود دارد. بیشتر ملانوم ها در پوست شروع می شوند اما می توانند در بخش های دیگر بدن از جمله چشم ها نیز رشد کنند.

ملانومای چشم می تواند در این مکان ها شروع شود: _کره چشم _رنگینه یا کوروئیدال ملانوما _ملتحمه (پوشش جلوی چشم) _پلک ها ملانومایی که از کره چشم آغاز می شوند نادر هستند و ملانوما یکی از رایج ترین انواع سرطان چشم در بزرگسالان است. رنگینه چشم، لایه میانی چشم است و دارای سه بخش میباشد: _عنبیه (بخش رنگی) _بدنه مژگانی _کوروید

نشانه های سرطان چشم چه هستند؟

ملانومای ملتحمه و پلک: ملانومای ملتحمه و پلک دارای سرطان های اضطرابی هستند و بسیار نادر هستند،  درمان برای این بیماری کمی متفاوت است و معمولاً جراحی یا پرتو درمانی می شوید و یا ترکیبی از اینها برای درمان ملانومای کره چشم مفید است. لنفوم چشم: لنفوم، معمولاً در غدد لنفاوی شروع می شود که بخشی از سیستم ایمنی شما هستند. لنفوم چشم به دو گروه تقسیم می شود: لنفوم داخل چشمی اولیه لنفوم آدنکس چشم لنفوم داخل چشمی اولیه: این ها در چشم ها رشد می کنند ، لنفوم داخل چشمی اولیه نادر است و کم تر از 1 % از کل سرطان ها را تشکیل می دهد. اگر سیستم ایمنی ضعیفی دارید، احتمال ابتلا به لنفوم داخل چشمی اولیه در شما بیشتر خواهد بود. برای مثال، افرادی که: ایدز دارند در حال پیوند عضو هستند و نیاز به مصرف داروهایی برای سرکوب سیستم ایمنی بدن خود بوده اند افرادی که مسن هستند لنفوم آدنکس چشم: برخی از لنفوم های چشم ها در بافت اطراف رشد می کنند، لنفوم آدنکس چشم نامیده می شوند و بسیار نادر هستند. لنفوم داخل چشمی اولیه و لنفوم آدنکس چشم به طور کلی به عنوان یک لنفوم در هر جای دیگر بدن درمان می شوند و آن ها معمولاً با پرتودرمانی به چشم و شیمی درمانی درمان می شوند که سایر درمان ها ممکن است ایمونوتراپی باشد.

سرطان های نادر چشم در کودکان:

دو نوع اصلی سرطان در کودکان وجود دارد که در کودکان رشد می کنند که عبارتند از: رتینوبلاستوما مدولواپی تلیوما رتینوبلاستوما: رتینوبلاستوما، در شبکیه شروع می شود و عموماً بر کودکان زیر 5 سال تاثیر می گذارد. اگرچه این می تواند بسیار ناراحت کننده و ترسناک باشد برای کودک و والدین آن ها، اما از هر 10 کودک، 9 نفرشان خوب می شوند (90 %). مدولواپی تلیوما: مدولواپی تلیوما یک نوع بسیار نادر از سرطان چشم است که می تواند در کودکان زیر 10 سال رشد کند. این بیماری معمولاً در قسمت مژانی چشم و به طور کلی آهسته رشد می کند و معمولاً پخش نمی شود و نشانه های آن عبارتند از: تغییرات در بینایی بیرون زدن چشم درد در اطراف چشم ها

درمان معمولاً جراحی برای از بین بردن سرطان است. این عملیات مدتی طول می کشد تا به آن عادت شود. متخصصانی که به دنبال کودک شما هستند، این عملیات را توضیح خواهند داد و از شما و فرزندتان در این مورد حمایت خواهند کرد. به ندرت برخی از بزرگسالان مبتلا به این بیماری می شوند و این ممکن است به این دلیل رشد کند که سرطانی باشد که در سنین پایین رشد کرده و بعداً تشخیص داده شود.

سرطان اطراف کره چشم:

قسمت های اطراف مدار چشم ها و ماهیچه های جانبی. سرطان هایی که در این بخش از چشم ها رشد می کنند، سرطان های عضلانی، عصب و بافت پوستی هستند.

سرطان سلول های پوستی اساسی: سرطان سلول های پوستی اساسی بر روی پوست اطراف بدن یافت می شود که اغلب با قرار گرفتن در معرض نور خورشید ایجاد می شود. آن را می توان روی پلک ها نیز یافت. پزشکان آن را همانند دیگر سلول های بنیادی پوست سلول اساسی درمان می کنند.

سرطان سلول های پوستی فلسی: بیشتر سرطان سلول های پوستی فلسی بر روی پوست یافت می شوند و در مناطقی که در معرض نور خورشید قرار دارند. این شامل پلک هاست. سرطان های سلولی فلسی اغلب پخش نمی شوند. اگر این کار را بکنند، اغلب به لایه های عمیق تر پوست عمل می کنند. آن ها می توانند به اطراف غدد لنفاوی و دیگر اندام ها که باعث سرطان ثانویه می شوند، گسترش یابند،اما این غیر معمول است.

سرطان غده اشکی: یک سرطان نادر است و در غده اشکی چشم آغاز می شود ، این غده ها یک مایع را تولید می کنند که سطح چشم را تمیز و از آن محافظت می کند. اشک های ما قسمتی از این سیال است. انواع مختلفی از سرطان غده اشکی وجود دارد، از جمله لنفوم و کارسینوم آدنوئید کیستیک.

نشانه ها عبارتند از: چشم هایی متورم و برآمده یک غده در اطراف غده اشکی درد در اطراف یک چشم

درمان شما به نوع و اندازه سرطانتان بستگی دارد، برای کارسینوم آدنوئید کیستیک یا غده اشکی، معمولاً ابتدا جراحی خواهید داشت و همچنین ممکن است پرتودرمانی یا شیمی درمانی یا هر دو بعد از جراحی داشته باشید. برای لنفوم غده اشکی ممکن است پرتودرمانی و شیمی درمانی داشته باشید ، همچنین ممکن است ایمونوتراپی داشته باشید.

علت سرطان چشم چیست؟

چه چیزی باعث بیماری ملانوما می شود؟ ملانوما زمانی روی می دهد که سلول های تولید کننده رنگ در چشم ها به سرعت تقسیم و تکثیر می شوند و این باعث می شود یک غده به عنوان تومور شناخته شود، مشخص نیست که چرا این اتفاق می افتد، اما عوامل زیر ممکن است خطر وقوع آن را افزایش دهند.

عوامل خطر سرطان چشم: عامل خطر هر چیزی است که شانس شما را برای ابتلا به یک بیماری مانند سرطان افزایش دهد. سرطان های مختلف فاکتورهای ریسکی متفاوتی دارند. برخی عوامل خطر، مانند سیگار کشیدن، می توانند تغییر کنند. برخی دیگر، مانند سن و یا سابقه خانوادگی فرد، نمی توانند تغییر کنند. اما داشتن یک فاکتور ریسک شناخته شده یا حتی چندین عامل ریسک، به این معنا نیست که شما این بیماری را به دست خواهید آورد. و بسیاری از افرادی که این بیماری را دریافت می کنند ممکن است تعداد کم یا هیچ یک از عوامل خطر شناخته شده را نداشته باشند.

نژاد / قومیت: خطر ابتلا به سرطان پوست در این کشور بسیار بیشتر از آمریکایی های آفریقایی، اسپانیایی یا آسیایی است. رنگ چشم: چشم های روشن احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان پوست را دارند تا افرادی که چشم تیره تر و رنگ پوست تیره ای دارند. اگر چشم های آبی، خاکستری یا سبز داشته باشید، در مقایسه با افرادی که چشمان قهوه ای دارند، خطر ابتلا به سرطان ملانوما در شما بیشتر است.

روش‌های درمانی سرطان چشم

روش‌های درمانی متفاوتی برای این عارضه وجود دارد،  که همگی شانس بالایی برای بهبودی دارند و پزشک با درنظر گرفتن تمام جوانب، یکی از آنان را انتخاب می‌کند. وجود تومور در یک چشم یا هردو چشم، میزان دید چشم و احتمال گسترش تومور به خارج از چشم از جمله عواملی هستند که نوع درمان را مشخص می‌کنند. جراحی، رادیوتراپی، لیزردرمانی، کریوتراپی (سرما درمانی)، حرارت درمانی، شیمی درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی به شبکیه از جمله مهمترین روش‌های درمانی هستند. این عارضه معمولا قابل درمان می باشد و کودک بینایی کامل را به دست می‌آورد.

پنج درمان استاندارد برای رتینوبلاستوما وجود دارد:

1-جراحی (Enucleation): در همه موارد رتینوبلاستوما، جراحی ضروری نیست، خصوصاً اگر تومور کوچک باشد. اما در تومورهای بزرگ شبکیه که امید به بازگشت بینایی وجود ندارد  و در نوع یک طرفه، جراحی گریز ناپذیر است جراحی شامل تخلیه کامل چشم حاوی تومور است.

2-کرایو تراپی: از سرما و فریز کردن جهت تخریب سلولهای سرطانی  استفاده میشود.

3- لیزر درمانی یا فتوکواگولسیون: در این نوع درمان از لیزر جهت نابودی سلولهای سرطانی استفاده میشود. نور لیزر به تومور وعروق اطرافش  تابانیده میشود.

4- رادیاسیون خارجی (EBRT)

5-ترمو تراپی (حرارت درمانی)

6-شیمی درمانی: تزریق ماده شیمی درمانی بدرون شریان افتالمیک (شبکه عروقی خونرسان به شبکیه  IAC) جهت جلوگیری از عوارض سیستمی دارو و حفظ کره چشم انجام میشود وشیمی درمانی سیستمی (تزریق دارو بدرون عروق وریدی) انجام میشود.

7- استفاده از پلاک های ایزوتوپ رادیو اکتیو ممکن است دو یا چند درمان بر اساس نوع تومور اندازه (یک طرفه یا دوطرفه) همزمان استفاده شود.

مراقبت های بعد جراحی چشم

از مالیدن و فشار دادن چشم جراحی شده خودداری کنید. زمان مراجعه بعدی به جراح را قبل از ترخیص جویا شوید. برای کودک ، عینک آفتابی و پلی کربنات تهیه نمایید. بلند کردن وسایل سنگین تر از ۲/۵ کیلوگرم تا یکماه ممنوع است. بعد از عمل در صورت تهوع و استفراغ ، به کادر درمان اطلاع دهید. چون ” عق زدن ” خطر خونریزی ناحیه جراحی را افزایش می دهد. پس از جراحی سر کودک باید ۳۰ درجه بالاتر از قلب و بدن باشد تا فشار کمتری به ناحیه جراحی وارد شود. در صورت درد ، استفاده از مسکن های تزریقی و خوراکی با تجویز پزشک معالج مجاز است. هر گونه ترشح زرد ، خونابه ای و بد بو از محل جراحی رابه اطلاع پزشک معالج برسانید. در صورت مصرف قطره یا پمادی که موجب علایم حساسیت (سرفه ، کهیر ، خارش) می شود ، به اطلاع پزشک برسانید. زمانبندی استعمال قطره ها و پمادهای تجویز شده را فرا بگیرید. زخم محل جراحی روزانه پانسمان می شود ، به عنوان همراه بیمار می توانید نحوه صحیح پانسمان را توسط کادر پرستاری فرا بگیرید و در زمان ترخیص خودتان انجام دهید. تا زمانیکه پزشک جراح اجازه نداده است از برداشتن پد چشمی خودداری کنید.

پروتزگذاری بعدازجراحی رتینوبلاستوما سه تا چهار هفته بعد از جراحی امکان پروتز گذاری وجود دارد.