استفاده از پستانک برای نوزاد و کودک

استفاده از پستانک برای نوزاد و کودک

استفاده از پستانک برای نوزاد و کودک

برخی از نوزادان را می‌توان با تکان دادن و در آغوش گرفتن آرام کرد، ولی برخی از آنها با تلاش‌های اول ممکن است به راحتی آرام نشوند یا زمانی که گرسنه نیستند، باز هم بخواهند به مکیدن سینه‌ٔ مادرشان ادامه دهند. اگر نوزاد شما نیز پس از خوردن شیر به اندازۀ معمول و کافی، باز هم می‌خواهد به مکیدن ادامه دهد یا اگر کودک شما بعد از آروغ، نوازش، در آغوش گرفتن و بازی کردن، باز هم بهانه‌گیری و بی‌قراری می‌کند، شاید فکر دادن پستانک از ذهن شما هم بگذرد، ولی این را بدانید که بر اساس نظرات پزشکان و کارشناسان، پستانک غیر از آنکه هیچ فایده‌ای برای کودک شما ندارد، بلکه مانع از تغذیهٔ مناسب می‌شود و باعث بلع هوا توسط کودک و افزایش نفخ و عوارض متعدد دیگری نیز خواهد شد، بنابراین پستانک هرگز نباید جایگزین نوازش یا تغذیۀ نوزاد شود. در این مطلب می‌توانید با برخی از دلایل منع دادن پستانک به نوزاد، زمان‌های پرهیز از دادن پستانک به نوزاد و نکاتی برای مدیریت استفاده از پستانک آشنا شوید.

آیا باید به کودک خود پستانک بدهید؟

بله ، مطمئناً می توانید به کودک خود پستانک بدهید. زمانی که کودک گریه و داد و بی داد می­ کند یا وقتی که  نوزاد در زمان خواب برای خوابیدن نیاز به کمک دارد ، پستانک ها می توانند یکی از مؤلفه های اصلی کاهش گریه  کودک باشند. از طرف دیگر ، برخی از نوزادان به پستانک ها علاقه چندانی نشان نمی دهند ، به خصوص اگر ابتدا انگشت شست یا انگشتان خود را پیدا کنند. همچنین پستانک ها دارای برخی نقاط ضعف هستند که لازم است والدین با بررسی جنبه های مثبت و منفی پستانک ، در خصوص اینکه آیا استفاده از آن گزینه مناسبی برای فرزنداشان است یا خیر تصمیم گیری نمایند.

جنین‌ها هنگام زندگی در رحم مادرشان، انگشت می‌مکند. مکیدن به بچه‎ها احساس آرامش و شادی می‎دهد. اگر پستانک در دسترس آنها باشد به مکیدن پستانک علاقمند می‌شوند. ریحانه خانم پا به ماه بود. مادر ریحانه خانم هم، سراپا شوق بود از اینکه خداوند اولین نوه شان را به آنها خواهد داد؛ البته با اندکی نگرانی از اینکه آیا همه چیز مرتب پیش خواهد رفت یا نه؟ اما سنت قدیمی سیسمونی خریدن را هم فراموش نکرده بود. مامان بزرگ از ریز ریز تا درشت درشت را خریده و یک سیسمونی تمام و کمال برای نوه عزیزتر از جان ندیده اش فراهم کرده بود. ریحانه خانم به خانه مادر رفته بود تا خریدها را ببیند. کلی هم ذوق می کرد از دیدن هر تکه لباس و دستمال و... . اما یک دفعه چهره ریحانه خانم در هم رفت: «مادر جون! برای چی پستانک خریدی؟ پستانک اصلاً چیز خوبی نیست، برای بچه ضرر داره...» و مادر گفت: «شاید یک روز لازم شد. اگر صلاح دونستی استفاده کن.» سه چهار ماه بعد، یک شب، ریحانه خانم که از گریه های مداوم کوچولوش، کلافه شده بود، به سراغ کمد اتاق بچه رفت و از گوشه کمد، پستانک را پیدا کرد تا آن را بجوشاند و به عنوان آخرین تیر ترکش برای آرام کردن فرزندش به کار ببرد. جنین ها هنگام زندگی در رحم مادرشان، انگشت می‌مکند. مکیدن به بچه ها احساس آرامش و شادی می دهد. نوزادان و کودکان ممکن است انگشت شست و یا انگشت های دیگر را بمکند و اگر پستانک در دسترس آنها باشد به مکیدن پستانک علاقمند می‌شوند. مکیدن به بچه ها کمک می کند تا دنیای اطراف شان را بهتر بشناسند. بعضی از بچه ها با مکیدن، احساس امنیت می کنند. مخصوصاً با قرارگیری در شرایط خاصی مثل جدایی از پدر و مادر و یا قرار گرفتن در مکان ها و یا بین افراد ناآشنا، مکیدن انگشت یا پستانک، به آرام شدن آنها کمک می کند. مکیدن انگشت یا پستانک کودکان و نوزادان را در خوابیدن کمک می کند. بیشتر نوزادان و کودکان علاقه دارند تا هنگام خوابیدن، انگشت، پستانک، شیشه شیر یا پستان مادر را بمکند و با آرامش بیشتری به خواب بروند. عادت مکیدن برای نوزادان و بچه های کوچک آرامش بخش است و مشکلی ایجاد نمی کند. اما اگر این عادت طولانی شود، روی سیستم فکی و دندان های کودکان تاثیر منفی می گذارد.

قانون های ۸گانه پستانکی

1. پستانکی بخرید که سوراخ های تهویه هوا بر روی بدنه آن تعبیه شده باشد.

2. شیرین کردن پستانک با هر نوع شیرین کننده ای (قند، شکر یا عسل) ممنوع است.

3. پستانک را مرتب تمیز کنید و برای بچه های زیر شش ماه، پستانک را هر روز بجوشانید.

4. هرگز پستانک را با زنجیر دور گردن کودک نیندازید. این کار ممکن است موجب خفگی شود.

5. پستانک ارتودنتیک انتخاب کنید. این نوع پستانک به فرم خاصی طراحی شده که تداخل کمتری با سیستم دندانی دارد.

6. تمایل کودکتان به مکیدن چنین پستانکی کم خواهد شد! نگذارید کودک در تمام طول خواب پستانک بمکد. وقتی به خواب رفت، پستانک را از دهانش بیرون بکشید.

7. اگر می خواهید پستانک را از کودکتان بگیرید، این کار را به آرامی و در چند مرحله انجام دهید. با کودکتان درباره محدود شدن مکیدن پستانک صحبت کنید و از مضرات آن برای او بگویید.

8. در ابتدا ساعت های مکیدن پستانک و یا مکان مکیدن آن را محدود کنید. مثلاً می توانید مکیدن پستانک را با وضع قانونی محدود به اتاق خود کودک کنید. دور از چشم کودک، مقدار کمی از قسمت پلاستیک سر پستانک را با قیچی ببرید و این مقدار را هر چند روز یک بار اضافه کنید.

پستانک بهتر است یا انگشت؟

انجمن دندانپزشکان آمریکا می گوید که مکیدن طولانی پستانک و انگشت تقریباً به میزان مشابهی، سیستم دندان ها و فک را تحت تاثیر قرار می دهد. طولانی شدن عادت مکیدن باعث می شود که دندان های جلویی فک بالا و پایین از هم فاصله بگیرند و کام کودک عمیق شود. این عادت روی دندان های شیری تاثیر کمتری دارد، اما اگر کودک تا سنی که دندان های دائمی اش رویش پیدا می کند، این عادت را داشته باشد، صدمه زیادی به دندان های دائمی اش وارد می شود. واقعیت این است که علاقه به مکیدن در بعضی از نوزادان و کودکان بسیار شدید است و هیچ کدام از پزشکان و دندانپزشکان معتقد نیستند اگر کودک زیر یکسالی انگشت می مکد، برای ترک دادن این عادت با او مبارزه کنیم. اغلب بچه ها تا حدود سن ۲ سالگی خود به خود علاقه به مکیدن را از دست می دهند و عادت خود را کنار می گذارند، اما پیش می آید که در گروهی از بچه ها این عادت باقی می ماند و طولانی می شود. آن وقت است که می توانیم بگوییم گرفتن پستانک از کودک خیلی آسان تر از ترک مکیدن انگشت است.

مکیدن انگشت

 مکیدن انگشت برای بچه ها، حداکثر تا سن ۴ سالگی، امن است اما بعد از ۴ سالگی ممکن است برای فک و دندان ها ایجاد اشکال کند و فشار زیادی به آنهاوارد کند. مکیدن فعال انگشت در بچه ها معمولا صدایی ایجاد می کند که علامت مکش شدید است.

پستونک ارتودنسی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

پیش تر از این، از پستونک ها قدیمی و ساده ای استفاده می‌شد که تنها به منظور سرگرم و آرام کردن کودک کاربرد داشت. اما امروزه شرکت های تولید کننده وسایل ارتودنسی دندان برای کمک به پیشگیری از بروز مشکلات مربوط به فک و دندان های کودکان، اقدام به طراحی نوعی پستونک ارتودنسی کرده اند.این پستونک ها شکل خاصی دارند و به گونه ای طراحی شده اند که کمترین آسیب را به ساختارهای فک، دهان و دندان می زنند. اگر با دقت به آن ها نگاه کنید متوجه خواهید شد که تقریبا ساختاری شبیه به نوک سینه مادر دارند. زمانی که کودک این پستونک ها را می مکد به طرز موثری فشار اضافی از روی لثه ها و دندان هایی شیری در حال رشد او برداشته می شود. در زمینه استفاده از این پستونک ها، مطالعات زیادی صوت گرفته است. یکی از این تحقیقات نشان می دهد کودکانی که از پستونک های ارتودنسی استفاده میکنند، کمتر از کودکان دیگر به مشکلات مال اکلوژنی مثل اپن‌بایت و اوربایت مواجه می‌شوند.

فواید، مزایا و چگونگی استفاده از پستانک ارتودنسی

بدون قطع محبوب‌ترین و قابل درک‌ترین وسیله‌ای که می‌تواند هر کودکی را حین گریه کردن آرام کند پستونک باشد. کودکان علاقه زیادی به پستونک دارند و با وجود آن کمتر گریه می‌کنند. علاوه بر این، سرگرمی بسیار خوب و ساده‌ای برای آن‌ها است. زمانی که نوزاد یا کودک خردسال، هنوز از راز مکیدن انگشتان و اشیاء دیگر آگاه نیست، تنها گزینه دم دست که می‌‎تواند حین نیاز به مکیدن سینه مادر از آن استفاده کند، قطعا پستونک است. مکیدن سینه مادر در هر صورت مفید است. و نمی‌تواند مشکلی برای کودک به وجود بیاورد، اما مکیدن نادرست پستونک و یا چیزهای دیگر می‌تواند مضراتی داشته باشد. بنابراین والدین باید نحوه آموزش صحیح استفاده از این وسیله کوچک و دوست داشتنی را به فرزند خود یاد دهند. و از تمام مزایا و معایب آن مطلع شوند.

دلایل منع دادن پستانک به نوزاد

هر کس به تازگی پدر یا مادر شده‌، کم‌کم لازم است یاد بگیرد که چگونه کودک خود را آرام کند، زیرا این آرام کردن کودک تا مدت‌ها یکی از اولویت‌های شما خواهد بود که نباید ختم به دادن پستانک شود. برخی از دلایلی که پزشکان برای منع دادن پستانک به کودکان توصیه می‌کنند شامل موارد زیر است:

تفاوت مکیدن سینهٔ مادر و پستانک: در گذشته تصور بر این بود که اگر نوزادی قبل از مهارت یافتن در مکیدن سینۀ مادرش شروع به مکیدن پستانک کند، ممکن است گاهی دچار ترجیح پستانک به سینهٔ مادر شود که در تغذیۀ موفق با شیر مادر تداخل ایجاد می‌کند. اما اکنون کارشناسان به شکلی واضح می‌گویند واقعیت این است که اگر نوزاد خود را با شیر مادر تغذیه می‌کنید، لازم است بگذارید نوزاد به شکل طبیعی در مکیدن سینه مهارت پیدا کند، زیرا مکیدن پستانک و مکیدن سینهٔ مادر شامل حرکات مختلفی توسط دهان کودک است و تا زمانی که نوزادتان مکیدن سینهٔ مادرش را خوب یاد نگرفته و سطح تولید شیر بدن شما نیز تثبیت نشده است، نباید به کودک پستانک بدهید. همچنین یادتان باشد هیچ‌وقت قبل از یک ماهگی نوزادتان به او پستانک ندهید.

آسیب به رشد فک و دندان: در طول سال‌هایی که کودکان پستانک می‌گیرند، فقط دندان‌های شیری آنها درمی‌آید و دندان‌های دائمی معمولاً از سن شش سالگی شروع به ظاهر شدن می‌کند. با این حال، هرچه فرزند شما مدت طولانی‌تری پستانک بگیرد، بیشتر احتمال دارد که رشد دندان‌هایش را تحت تأثیر قرار دهد. اگر در مورد این موضوع نگران هستید، با پزشک یا دندان‌پزشک کودکتان صحبت کنید تا از رشد مناسب فک و دندان کودک مطمئن شوید.

دردسر ترک عادت پستانک: این نکته را نیز یادتان باشد که مکیدن پستانک به راحتی می‌تواند به یک عادت تبدیل شود و به همین دلیل بسیاری از والدین اصلاً به نوزادشان پستانک نمی‌دهند، زیرا غیر از بی‌فایده بودن آن، نمی‌خواهند دردسر ترک دادنش را در آینده داشته باشند. اگر به نوزاد خود پستانک داده‌اید، اما می‌خواهید از دردسر ترک دان پستانک پیشگیری کنید، وقتی کودک به یک سالگی رسید، پستانک را از او بگیرید. هشیار بودن برای استفاده نکردن زیاد از پستانک می‌تواند کمک کند که فرزند شما به آن وابسته نشود و راحت آن را کنار بگذارد.

خطر ابتلا به عفونت گوش: یکی از دلایل دیگر برای ندادن پستانک ‌به کودک این است که پستانک می‌تواند خطر ابتلا به عفونت گوش میانی را در نوزادان و کودکان شیرخوار افزایش دهد. بنابراین در صورت اصرار والدین برای استفاده از این وسیله و برای آگاهی بیشتر والدین لازم است بدانید که استفاده از پستانک فقط تا شش ماهگی نوزاد یعنی زمانی که بیشترین نیاز را به مکیدن دارد و ترک آن کمی پس از شش ماهگی می‌تواند ممکن باشد، به ‌ویژه اگر کودک شما مستعد ابتلا به عفونت گوش است.

مزایا پستانک در نوزادان :

  پستانک در کنترل شماست . اینکه والدین وسیله ای در اختیار داشته باشند که  می تواند بدون آسیب به نوزاد باعث آرامش شدن او شود یک گزینه بسیار خوب می باشد. بعلاوه ، بر خلاف مکیدن انگشت شست که در اختیار و انتخاب کودک شماست زمان آغاز و پایان مکیدن پستانک در اختیار والدین و پرستارکودک می باشد. همچنین ، تحقیقات نشان داده است که ترک نمودن  عادت مکیدن انگشت و علی الخصوص انگشت شست برای کودک بسیار مشکل می باشد.

پستانک می تواند به عنوان یک حواس پرتی لازم در زمان لازم استفاده شوند .

اگر پزشک قصد دارد نوزاد را معاینه کند پستانک ها راهی راحت برای آرام کردن نوزاد و پرت نمودن حواس او است . بسیاری از مادران و پدران با استفاده از پستانک تبه سرعت گریه نوزادشان را آرام کنند .

پستانک می تواند به نوزاد ها کمک کند تا به تنهایی بخوابند

وقتی که نوزاد استفاده از پستانک را یاد بگیرد میتواند به خصوص هنگام چرت زدن و یا زمان خواب سریعتر بخوابد و یاد بگیرد که چگونه به تنهایی بخوابد .

پستانک می تواند جان کودک شما را نجات دهد .

تحقیقات  نشان داده است که  استفاده از پستانک ها با کاهش خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزادان (SIDS) مرتبط است. یک نظریه بیان می دارد  که مکیدن پستانک ممکن است به باز شدن منافذ ورود هوا در اطراف دهان و بینی کودک کمک کند ، که باعث می شود نوزاد اکسیژن کافی دریافت کند .

زمان‌های نادرست دادن پستانک به نوزاد

در برخی موارد نیز بدون تردید، دادن پستانک به نوزادان درست نیست و لازم است شما از دادن پستانک در این زمان‌های خاص خودداری کنید. برخی از این زمان‌ها شامل موارد زیر است:

اگر کودک شما عفونت گوش دارد یا قبلاً چند مورد عفونت گوش داشته، لازم است پستانک را فراموش کنید.

اگر سطح تولید شیر شما کافی نیست نیز هرگز به نوزادتان پستانک ندهید.

به نوزادی که در افزایش وزن یا وزن‌گیری مناسب مشکل دارد پستانک ندهید.

اگر نوزاد شما هر مشکلی در شیر خوردن از سینۀ مادر دارد.  

اگر نوزاد هنوز سینه‌گیری را درست یاد نگرفته است.

نکاتی برای مدیریت استفاده از پستانک

اگر با تمام موارد گفته‌شده باز هم تصمیم به خرید و تهیهٔ پستانک و دادن آن به نوزاد خود دارید، می‌توانید این کار را با رعایت و توجه به نکاتی انجام دهید. برخی از این نکات شامل موارد زیر است:

احترام به خواست کودک: اگر نوزادتان پستانک را دوست ندارد یا زیاد تمایلی ندارد، هرگز او را وادار به گرفتن آن نکنید و هر بار خیلی زود بعد از شروع گریه‌اش، او را با دادن پستانک آرام نکنید.

در نظر گرفتن زمان تثبیت تولید شیر: به یاد داشته باشید که اگر به نوزاد شیر خودتان را می‌دهید، بهتر است برای دادن پستانک به او تا زمانی که روال تغذیه با شیر مادر به خوبی تثبیت شده است، یعنی حداقل یک ماه پس از تولدش صبر کنید و خود و کودک را از مزایای شیردهی محروم نکنید.

توجه به سیر بودن کودک: پستانک را بین وعده‌های شیردهی به او بدهید، یعنی زمانی که می‌دانید سیر است و اصلاً گرسنه نیست تا باعث گرسنه ماندن او نشود. همچنین می‌توانید پستانک را بعد از وعده‌های تغذیه به کودک شیرخوارتان بدهید تا مطمئن شوید که همۀ شیر مورد نیاز خود را خورده است.

زمان خواب نوزاد: پستانک را می‌توانید در زمان چرت زدن و خواب به نوزاد بدهید، اما اگر وقتی خوابش برد و پستانک از دهانش افتاد، آن را دوباره در دهانش نگذارید. همچنین وقتی کودک بهانه‌گیر است و گریه می‌کند، ابتدا سعی کنید با راه‌های دیگری مثل در آغوش گرفتن، آهسته تکان دادن یا لالایی خواندن آرامش کنید و پستانک اولین انتخاب شما نباشد.

پرهیز از تأخیر در تغذیه یا توجه به کودک: از دادن پستانک برای به تأخیر انداختن شیردهی یا به عنوان جایگزینی برای کمبود توجه به کودکان به شکل جدی خودداری کنید.

رعایت بهداشت و نظافت پستانک: هرچند ممکن است پستانک هرگز به طور کامل تمیز نشود، اما لازم است پستانکی انتخاب کنید که استاندارد و مناسب نوزاد شماست و آن را با شست‌وشو با آب گرم تمیز نگه دارید. وقتی هم ترک‌های کوچک یا سایر نشانه‌های فرسودگی را در پستانک دیدید، فوراً آن را تعویض کنید و به زمان فرسودگی پستانک اهمیت بدهید.

پرهیز از آویزان کردن پستانک: پستانک را دور گردن نوزاد یا از گهواره آویزان نکنید. کودک ممکن است با بند یا روبان پستانک خفه شود. خیلی بهتر است اگر از وصل کردن پستانک به لباس‌های کودک با هر گیره‌ای، سنجاق یا هر چیز تیز دیگری خودداری شود.

خودداری از فرو بردن پستانک در مواد غذایی: فرو بردن پستانک در مواد غذایی، به ویژه آب‌میوه، آب‌ قند، عسل یا شیرینی‌ها بسیار نادرست است، زیرا می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان کودک شود. همچنین عسل برای کودکان زیر یک سال خطر بوتولیسم دارد که یک بیماری بالقوه کشنده است.

پرهیز از بردن پستانک به دهان خود: پستانک را با قرار دادن در دهان خودتان تمیز نکنید. کارشناسان می‌گویند بزاق بزرگسالان حاوی باکتری‌هایی است که می‌تواند به محض جوانه زدن دندان‌های کودک، آنها را دچار پوسیدگی کند.