علت ریسه رفتن در کودک

علت ریسه رفتن در کودک

علت ریسه رفتن در کودک

ریسه رفتن حالتی می باشد طبیعی که معمولا در شیرخواران از سنین شش ماهگی به بعد دیده می‌شود که نگرانی چندانی را به همراه ندارد. ریسه رفتن  در دو نوع دیده می‌شود: در یک نوع آن کودک به هنگام حمله ریسه؛ سیاه (سیانوره و کبود) می‌شود و در نوع دوم چنین حالتی دیده نمی‌شود. کودک به دنبال یک گریه شدید دچار وقفه تنفسی بسیار کوتاهی شده و همان‌طور که گفته شد می‌تواند با سیاه شدن لب‌ها همراه باشد. چشم‌ها بالا رفته و ممکن است لرزشی خفیف در عضلات صورت مشاهده شود که همه این علائم گذرا هستند. علت واقعی به طور دقیق مشخص نشده است، اما ممکن است به دلیل مسائل روحی روانی و یا عادتی باشد. آنچه که در این رابطه مهم می باشد، عدم وجود ضایعه و اختلال عصبی در مغز است و می‌توان آن را یک مساله طبیعی تلقی نمود که در برخی از کودکان وجود دارد .  آیا در موقع ریسه رفتن ممکن است قسمتی از بدن کودک دچار لرز و انقباضات مکرر ( همانند تشنج ) شود؟ بله. درحدود یک سوم موارد چند انقباض و لرز خفیف در دست، پا یا عضلات صورت (نظیر فک یا لب‌ها) رخ می‌دهد و به سرعت نیز برطرف می‌شود و هیچ مساله‌ای را به وجود نمی‌آورد، اما در صورت وجود چنین حالتی برای اطمینان خاطر از عدم وجود صرع، بهتر است به پزشک مراجعه شود. گاهی نیز کودک برای مدت کمتر از یک دقیقه بی‌حال و گیج و منگ می‌شود.

در ایجاد این حالت آیا ارث دخالت دارد؟

بله. دیده شده است که در حدود ۲۳% موارد سابقه چنین حالتی در افراد خانواده کودک مبتلا وجود دارد .

ریسه رفتن کودکان چه ویژگی‌هایی دارد؟

– خصوصیات و ویژگی‌های ریسه رفتن عبارت‌اند از:

– این حالت در حدود ۴% کودکان در سنین کمتر از ۸-۶ ماهگی اتفاق می‌افتد (۷۵% موارد) و بندرت ممکن است قبل از شش ماهگی یا پس از شش سالگی اتفاق بیفتد.

– به طور تقریبی همیشه کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد و خود به خود بدون هیچ اقدامی بر طرف می‌شود.

– همیشه در موقع بیداری اتفاق می‌افتد.

– ممکن است روزی یکبار تا ماهی یکباراتفاق افتد.

آیا ریسه رفتن باعث صدمات و اختلالات عصبی می گردد؟

– خیر. تقریبا هیچگاه در اثر ریسه رفتن صدمه‌ای به مغز نمی‌رسد و در آینده نیز هیچ مشکل جسمی یا روحی برجای نمی‌گذارد .

ریسه رفتن کودک تا چند سالگی باقی می‌ماند؟

در بیشتر موارد پس از سن سه سالگی از بین می رود و در حدود ۹۰% بیماران تا سن ۶-۵ سالگی به طور کامل بهبود یافته و دیگر دچار حملات نمی‌شوند و سایر کودکان نیز به مرور زمان بهبود می‌یابند.

آیا ریسه رفتن نیاز به درمان خاصی دارد؟

در بیشتر موارد خیر. اگر دفعات ریسه رفتن بیش از یکبار در روز باشد و یا بیش از یک دقیقه طول بکشد، اغلب با تجویز یک داوری آنتی کولینرژیک توسط پزشک بهبود یافته و یا دفعات و مدت آن کاهش می‌یابد. البته رفتار والدین در برخورد با چنین حالتی نیز در بدتر یا بهتر شدن آن بی‌تاثیر نیست. در سایرموارد نیاز به هیچ نوع درمان خاصی نیست.

چه زمانی به پزشک مراجعه نماییم

در صورت ریسه رفتن یا مشاهده موارد زیر، باید کودکتان را به دکتر ببرید:

ریسه رفتن‌های مداومی (بیش از یک بار در هفته) داشته باشد، که ممکن است بر اثر آنمی باشد

پس از ریسه رفتن دچار گیجی شود کودک کمتر از ۶ ماه سن داشته باشد

ریسه رفتن‌های کودک به حدی شدید و مکرر اتفاق بیافتد که زندگی عادی خانواده را تحت تاثیر قرار دهد

سفتی در عضلات و لرزش‌های بدنش بیش از یک دقیقه طول بکشد و بازیابی او زمان بیشتری طول بکشد

روش تشخیص ریسه رفتن کودک

پس از اولین ریسه رفتن کودک، برای جلوگیری از هرگونه مشکلی در سلامتی او به پزشک مراجعه نمایید،  هیچ تستی برای تایید ریسه رفتن وجود ندارد. متخصص اطفال پس از اینکه برایش تعریف کنید چه اتفاقی افتاده است معمولا می‌تواند آن را تشخیص دهد. پزشک می‌خواهد بداند چکونه این اتفاق افتاده است، کودک چه حالتی داشته و شیوه شروع تنفس مجدد کودگ چگونه بوده است. به ندرت پیش می‌آید که متخصص اطفال، کودک شما را به یک متخصص قلب یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع ‌می‌دهد. متخصص مغز و اعصاب در زمینه مغز و سیستم‌های عصبی تخصص دارد و هر گونه دلیل موثر مرتبط با مشکل کودکتان را بررسی می‌کند.

در هنگام ریسه رفتن، والدین چه نکاتی را باید رعایت نمایند؟

– برخورد مناسب والدین با چنین ناراحتی در بیشتر موارد باعث بهبودی سریع حمله و حتی کاهش دفعات حمله می‌شود، بنابراین رعایت نکات زیر به والدین توصیه می‌شود: 

– هرگزاقدام به باز کردن دهان کودک و یا گذاشتن چیزی داخل دهان او نکنید .

– برخی از والدین به اشتباه جهت اتمام حمله و نفس کشیدن، شانه ها یا سر کودک را گرفته و شدیدا تکان می دهند. جدا از این کار خودداری کنید . درموقع حمله خونسردی خود را حفظ کرده و بدون آنکه کودک متوجه اضطراب ونگرانی شما شود او را دراز کرده و یک پارچه مرطوب (سرد) روی پیشانی او بگذارید.

– طوری رفتار نکنید که کودک برای رسیدن به مقاصد واهداف خود از این حربه وشیوه استفاده کند.

– نیازی به تنفس مصنوعی یا ماساژ قلبی نیست.

- در حالات زیر کودک را بلا فاصله به اولین مرکز درمانی برسانید:

الف – اگر کودک بیش از یک دقیقه نفس نکشد .

ب – اگر اختلال هوشیاری پس از حمله بیش از یک دقیقه طول بکشد.

اگر کودک ریسه رفت چه کار کنیم؟

ریسه رفتن یا حبس کردن نفس با تحریک، گریه، قطع تنفس و سیاهی دور لب کودک همراه است، والدین در این مواقع به جای تنفس دهان به دهان،‌ ماساژ قلبی و ‌پاشیدن آب سرد بر صورت کودک به او قطره آهن بدهند. ریسه رفتن یا حبس کردن نفس یکی از اختلالاتی است که در سنین یک سال و نیم شایع است. کودک به دنبال گرفتن شیشه شیر یا وسیله بازی از او تحریک شده، گریه می‌کند و در نهایت نفسش قطع می‌شود که افزایش طول مدت حبس تنفس موجب سیاه شدن دور لب او می‌شود.

موقع حمله تنفس دهان به دهان ممنوع

معمولاً والدین در این مواقع از تنفس دهان به دهان،‌ ماساژ قلبی و ‌پاشیدن آب سرد بر صورت کودک استفاده می‌کنند، در حالی این اقدامات نه الزامی دارد و نه موجب هوشیاری کودک می‌شود. لازم است کودک توسط متخصص اطفال یا فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان بررسی شود، زیرا این نوع حمله به حبس کردن نفس همراه با سیاه شدن است، باید به دقت بررسی شود. کودک از نظر قلبی، تنفسی و اعصاب بررسی شود کودک باید از نظر بیماری‌های قلبی، تنفسی و مغز و اعصاب بررسی شود و اگر از هر نظر کاملاً طبیعی بود، می‌توانیم اطمینان دهیم که تنها حملات BHS یا حبس تنفس را دارد. این اختلال به مرور با افزایش سن بهبود پیدا می‌کند و موقعی که رخ می‌دهد نیاز به اقدام خاصی وجود ندارد، حتی توصیه می‌شود که والدین از بغل کردن کودک بپرهیزند زیرا ممکن است کودک بترسد و وضعیتش بدتر شود. انواع حملات حبس تنفس ‌حملات حبس تنفس به دو نوع با پریدگی رنگ و سیاه شدن دور لب و دهان تقسیم می‌شود. گاهی فقر آهن و کم خونی موجب بروز اختلال ریسه رفتن یا حبس تنفس می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود مبتلایان از 4 یا 6 ماهگی تا جشن تولد دوسالگی روزانه 15 قطره آهن ایرانی مصرف کنند.

راهکارهای پیشگیری از ریسه رفتن کودک

پزشک‌ به شما یاد می‌دهد که چگونه عوامل ایجاد ریسه رفتن‌‌های کودک را شناسایی نمایید، بنابراین شاید بتوانید از وقوع آن‌ پیشگیری کنید. گاهی فوت کردن تند روی صورت کودک می‌تواند ریسه رفتن کودک را متوقف کند. اما این روش برای تمامی کودکان موثر نیست و ممکن است در کودکان سنین بالاتر اثر نکند. اگر عصبانیت و اوقات تلخی کودک باعث شروع حملات ریسه رفتن شوند، پزشک به شما کمک می‌کند راه جدیدی برای کنترل وضعیت کودکتان پیدا کنید. به خاطر وضعیت ریسه رفتن‌های کودکتان تسلیم تمامی خواسته‌هایش نشوید، این کار می‌تواند منجر به مشکلاتی تربیتی در کودک شود که پس از رفع مشکل ریسه‌ رفتن‌هایش هم باقی بماند.

اگر حین ریسه رفتن تنفس کوک قطع شد چه کار باید کرد؟

اگر کودک شما ریسه رفت (نفس کشیدنش قطع شد، صورتش کبود یا سفید شد، و برای زمان کوتاهی از هوش رفت) خونسردی خود را حفظ کنید 

دهان کودک را بررسی کنید که غذا یا هر چیز دیگری در دهانش نباشد که پس از به هوش آمدن خطر خفگی ایجاد کند.

کودک را به سمت پهلو بچرخانید.

اگر کودک شروع به نفس کشیدن مجدد نکرد، احیای قلبی ریوی(CPR) را انجام دهید.

اگر کودک تشنج داشت، اشیاء و وسایل را از اطراف او دور کنید.

سرانجام و نتیجه ریسه رفتن چیست؟

ریسه رفتن بیشتر کودکان در سنین شش سالگی متوقف می‌گردد.

اثرات بلند مدت ریسه رفتن به همراه رنگ پریدگی،

افزایش احتمال غش کردن فرد در دوران بلوغ و بزرگسالی است.

اثرات بلند مدت ریسه رفتن کبود گزارش نشده است.