دندان قروچه در کودکان

دندان قروچه در کودکان

 دندان قروچه در کودکان

ممکن است متوجه شوید کودک کوچک شما زمانی که خواب است، مرتباً دهان خود را حرکت می‌دهد. این می‌تواند همراه با صداهای به هم خوردن دندان یا صدایی باشد که دندان‌ها بر روی هم ساییده می‌شوند، این‌ها همه نشانه‌هایی می باشد که ممکن است کودک شما دندان قروچه داشته باشد. دندان ‌قروچه یا بروکسیسم (Bruxism) چیزی است که به دلایل مختلف می‌تواند در طول زندگی اتفاق بیفتد، کودکان ممکن است در 6 ماهگی، هنگامی که دندان‌ها شروع به روییدن می‌کنند، شروع به ساییدن دندان‌هایشان کنند و دوباره در 5 سالگی که دندان‌های دائمی آن‌ها شروع به روییدن کنند، ممکن است دوباره شروع به دندان قروچه کنند. بزرگ‌سالان ممکن است به دلیل استرس یا عصبی بودن دندان‌های خود را روی هم بسایند. وقتی صحبت از کودکان نوپا می‌شود، علت این امر معمولاً بیشتر مربوط به بررسی و سر درآوردن از دندانهای جدید در دهانشان است. اگرچه بیشتر کودکان نوپا با بزرگ‌تر شدن، این عادت را کنار می‌گذارند، اما مواردی وجود دارد که ممکن است شما برای محافظت از دندان کودک خود به دنبال درمان باشید.

انواع دندان قروچه

دندان قروچه اغلب به صورت زیر دسته‌بندی می‌شود:

دندان قروچه در خواب یعنی وقتی که شما به طور ناخودآگاه دندان‌های خود را رو هم می‌سایید و عضلات فک خود را در خواب فشار می‌دهید. افرادی که کنار شما هستند می‌توانند صدای دندان‌قروچه یا کشیدن دندان‌ها روی‌هم را بشنوند که می‌تواند پر سروصدا باشد.

دندان قروچه در بیداری، یعنی معمولاً هنگامی‌که بیدار هستید دندان‌ها و فک خود را روی‌هم فشار می‌دهید (البته معمولاً دندان قروچه ای وجود ندارد). بیشتر افراد این کارها را هنگام تمرکز کردن، به صورت ناخودآگاه انجام می‌دهند.

دندان قروچه در هنگام خواب (h2)

دندان قروچه دندان در هنگام خواب به عنوان دندان قروچه ی مرتبط با خواب شناخته می‌شود. دندان قروچه به ویژه در کودکان در هنگام خواب بسیار شایع است، زیرا در هنگام خواب عضلات فک منقبض می‌شوند. اگر آن انقباضات فک خیلی قوی باشد، می‌تواند باعث دندان قروچه گردد. صدای آن می‌تواند آن‌قدر بلند باشد که بتوانید آن را بشنوید، اما بیشتر اوقات اگر در هنگام خواب اتفاق بیفتد، غیرارادی است، یعنی کودک شما حتی نمی‌داند که این کار را انجام داده است. دندان‌قروچه کودک اغلب در طول مرحله‌ی REM خواب اتفاق می‌افتد، یعنی مرحله دوم خواب. بیشتر اوقات، کودکی که دندان‌های خود را روی هم می‌ساید، در طول دندان قروچه از خواب بیدار نمی‌شود. با این حال، برخی از مطالعات نشان داده‌اند که علائمی از دیدن خواب آشفته در هنگام دندان قروچه وجود دارد، مانند افزایش ضربان قلب که به آن "ریز انگیختگی‌ها" میگویند. پزشکان کاملاً مطمئن نیستند که دندان قروچه در نتیجه‌ی انگیختگی است یا انگیختگی به دلیل دندان قروچه اتفاق می‌افتد، بنابراین بسیاری از جنبه‌های دندان قروچه در شب هنوز راز آلود و نامعلوم است.

میزان شیوع (h2)

دندان قروچه در حدود 14 تا 17 درصد کودکان رخ می‌دهد و خیلی زود در دوران کودکی شروع می‌شود، به محض اینکه دندان‌های بالایی و پایینی از لثه‌ها خارج شدند. اگرچه اکثر کودکانی که دندان‌های خود را به هم می‌سایند، تقریباً در سن شش سالگی دندان قروچه را ترک می‌کنند، تقریباً یک سوم کودکان همچنان دندان قروچه خود را تا بزرگ‌سالی ادامه می‌دهند از 6٪ از آن‌ها، این عارضه را تا سن 60 سالگی تجربه می‌کنند. به نظر نمی‌رسد تفاوت قابل ملاحظه‌ای در دندان قروچه در بین پسران و دختران وجود داشته باشد و بررسی‌ها نتایج متناقضی را نشان داده است، اما آن‌ها تأیید می‌کنند که دندان قروچه هم در دختران و هم در پسران اتفاق می‌افتد.

چرا کودکان نو پا دندان قروچه دارند؟

دندان قروچه معمولاً در هنگام خواب برای کودک نوپا اتفاق می‌افتد، البته ممکن است در طول روز نیز متوجه این کار شوید. دندان‌پزشکان همیشه دلایلی را که کودک نوپا دندان‌های خود را روی هم می‌سایند نمی‌دانند. برخی از دلایل می‌تواند شامل موارد زیر شود.

دندان‌های کودک نوپای شما به درستی تراز نشده‌اند.

کودک نوپای شما از آن به عنوان روشی برای تسکین درد استفاده می‌کند، مانند درد گوش یا ناراحتی به خاطر دندان درآوردن.

در نتیجه برخی بیماری‌ها مانند فلج مغزی یا مصرف داروها. در کودکان بزرگ‌تر، دندان‌قروچه می‌تواند نشانه استرس یا اضطراب باشد. یک مثال از این می‌تواند استرس ناشی از تغییر روال زندگی یا احساس ناخوشی باشد، گاهی اوقات ممکن است شما یا پزشکتان نتوانید علت دقیق آن را مشخص کنید.

علت دندان قروچه کودک در خواب چیست؟

دندان‌ قروچه دلایل احتمالی متفاوتی دارد که یکی از آن ها، خروپف کردن است. وقتی کودک خروپف می کند، سیستم گلیمفاتیک (سیستم پاکسازی مغز) او به خوبی کار نمی کند و درنتیجه فرد به خواب عمیق فرو نمی رود. وظیفه سیستم گلیمفاتیک این است که موقع خواب  مواد زائد عصبی (نوروتاکسین) را از مغز پاک می کند. از آنجایی که کودک در سن رشد است، خواب یکی از مهم ترین عواملی است که به پرورش مغز و دندان های او کمک می کند. به همین خاطر هیچگاه نباید مسائلی که مخل خواب او می شوند (از جمله دندان‌ قروچه) را نادیده بگیرید. مثلا یک خروپف ساده در کودکی ممکن است در بزرگسالی تبدیل به بیماری های قلبی یا مغزی مزمن شود. یکی دیگر از دلایل رایج دندان‌ قروچه، بخصوص در کودکان، کرم روده می باشد. این مسئله ممکن است کمی خاطرتان را ناراحت کند. برای هیچ پدر و مادری خوشایند نیست که بداند فرزندش کرم روده دارد ولی این مسئله خیلی اوقات اتفاق می افتد و والدین باید از آن اطلاع داشته باشند.

درمان دندان قروچه کودکان در خواب

برای جلوگیری از دندان‌ قروچه باید اول دلیل آن را پیدا کنید. همانطور که خروپف می تواند نشانه‌ای از یک بیماری جدی تر باشد، دندان‌ قروچه هم ممکن است یکی از علائم خطر به حساب بیاید و ما هیچوقت نباید نسبت به آن بی توجه باشیم. هرگاه دیدید کودکی در خواب دندان هایش را محکم به هم فشار می دهد، باید به سرعت دلیل آن را شناسایی کنید.

علائم و نشانه های دندان‌قروچه

• فک‌درد

• نامنظم بودن دندان ها

• مشاهده لایه‌ای غیرمعمول روی دندان ها

• مشاهده دندان شکسته یا خردشده

• شنیده صدای بلند دندان‌ قروچه در شب

• احساس خواب‌آلودگی در بعدازظهرها

• کراس بایت (نامنظم بودن دندان ها و دشواری در جویدن غذا)

• خستگی، عصبی بودن و تمرکز نداشتن

• گودی و سیاهی زیر چشم

• آسم • نفس کشیدن از دهان

• مشکلات گوارشی

• حساسیت پوستی

از اصلی ترین دلایل دندان‌ قروچه در کودکان می توان به خروپف ( یا باز ماندن دهان در شب) یا انگل روده‌ای اشاره نمود. اگر دلیل دندان‌ قروچه فرزندتان انگل روده باشد، این شرایط روز به روز وخیم تر می شود. به همین خاطر است که می گوییم به محض مشاهده دندان‌ قروچه باید حتما کودک را به دکتر ببرید.

رفع دندان‌ قروچه در کودکان

فرقی نمی کند علت دندان قروچه جسمی باشد یا روانی؛ در هر صورت با انجام یک سری کارهای آرامش‌دهنده می توان شدت آن را هنگام خواب کم کرد؛ مثلا گوش دادن به موسیقی های آرام، خواندن کتاب، حمام یا دوش آب گرم از جمله اقداماتی هستند که به کاهش استرس و درنتیجه از بین بردن دندان قروچه کمک می کنند. اگر کودکتان به خاطر استرس دندان قروچه گرفته باشد باید سعی نمایید علت آن استرس را پیدا کرده در رابطه با این موضوع کمکش کنید. مثلا فرض کنید اضطراب کودک به این خاطر می باشد که می خواهد برای اولین بار به تنهایی از طرف مدرسه به اردو برود. در این زمان، پدر یا مادر باید با او صحبت کند و به او اطمینان خاطر بدهد که اگر لازم شد به سرعت خودش را به آن ها می رساند تا کودک بداند که پدرومادرش مراقب او هستند و احساس تنهای نکند. اگر دلیل اضطراب کودک کمی جدی تر باشد (مثلا به خاطر جابه‌جایی شهری) باید زمان بیشتری بگذارید؛ درمورد نگرانی هایش با او صحبت کنید و سعی کنید ترس هایش را از بین ببرید. اگر لازم شد حتی می توانید از یک مشاور کمک بگیرید یا او را به مطب روانشناس ببرید. گاهی روش هایی که برای رفع استرس کودکان پیشنهاد می کنیم خوب جواب نمی دهند (البته این اتفاق به ندرت می افتد). اگر کودکتان با وجود انجام این اقدامات باز هم هنگام خوابیدن دچار مشکل بود یا مانند همیشه آرام نمی خوابید، پزشک باید او را دوباره ارزیابی کند تا بتواند دلیل استرس او را پیدا کرده و درمانی مناسب برای او پشنهاد دهد.

دندان‌ قروچه چقدر طول می کشد؟

بیشتر کودکان وقتی دندان اصلی درمی‌آورند دیگر دندان قروچه نمی کنند. با این حال، بچه هایی هم هستند که حتی در دوران نوجوانی شب ها دندان هایشان را به هم فشار می دهند. درواقع اگر علت دندان قروچه استرس باشد، تا زمانی که محرک آن استرس از بین نرود و اضطراب کودک نخوابد، دندان قروچه هم درمان نمی شود.

شدت دندان قروچه

شدت دندان قروچه بسیار متفاوت می باشد. برخی از کودکان دندان قروچه ی جزئی دارند و در طی شب فقط چند مورد دندان قروچه در آن‌ها دیده می‌شود، در حالی که برخی دیگر دچار دندان قروچه شدید بوده و در طول شب صدها مورد از آن را تجربه می‌کنند. همان‌طور که تصور می‌کنید، هرچه دندان قروچه دندان شدیدتر باشد و هرچه دفعات انجام آن بیشتر باشد، خطر آسیب دیدن دندان ها بیشتر است. دندان قروچه در طولانی مدت می‌تواند به خاطر ساییده شدن و فرسایش دندان، باعث آسیب دندان شود.

اثرات دندان قروچه چیست؟

در اکثر موارد، دندان قروچه یک عادت مضر محسوب نمی‌شود و عادتی می باشد که بیشتر کودکان نوپا با بزرگ‌تر شدن ان را کنار می‌گذارند. گاهی اوقات بزرگ‌ترین "تأثیر" آن، نگران شدن والدین از صدای ساییده شدنی است که فرزندشان ایجاد می‌کند. برای کودکان دیگر، دندان قروچه می‌تواند باعث فک درد شود. در حالی که ممکن است کودک شما نتواند به شما بگوید که دلیل اصلی ناراحتی او چیست، مالیدن مکرر فک می‌تواند یک نشانه از این درد و ناراحتی باشد.

زمان مراجعه به پزشک؟

بیشتر موارد دندان قروچه، در کودکان بی‌ضرر است و درنهایت به‌خودی‌خود ناپدید می‌شوند؛ اما در موارد نادر، دندان قروچه ممکن است به دلیل بیماری دیگری باشد که باید برطرف شود یا منجر به مشکلات دیگری برای کودک نوپای شما شود.

اگر کودک نوپای شما دندان قروچه می‌کند، دندان‌پزشکان به والدین توصیه می‌کند تا در صورت مشاهده‌ی موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:

در صورت بروز سردردهای مکرر

در صورت وجود علائم آسیب در دندان یا لثه مانند قرمزی، تورم یا خونریزی

اگر فرزند شما هنگام بیدار شدن از خواب احساس درد یا ناراحتی در صورت خود داشته باشد

اگر کودک نوپای شما نسبت به غذای گرم یا سرد حساسیت دندانی دارد

عوارض دندان قروچه دندان

قروچه مداوم، ممکن است باعث ساییده شدن دندان به ویژه دندانهای جلو، آسیب به لثه ها، سست شدن استخوان های نگهدارنده، لق شدن، افتادن دندان، دردناک شدن دندان،کوتاه شدن ارتفاع صورت، شکل نازیبای فکها و دندانها، شکستن مینای دندان و پرکردنی ها، مشکلات مفاصل فک، حساس شدن دندانها،سردرد شود.

روش های کاهش دندان قروچه

خودداری از جویدن آدامس، خودداری از جویدن مداد یا خودکار یا هر چیزی به جز غذا، سعی نمایید علتهای ساییدن و فشردن دندانها را در خودتان پیدا کنید، به عنوان مثال، برخی وقتی می خواهند چیز سنگینی بلند کنند، دندانهایشان را به هم می فشارند. برخی وقتی فکر می کنند، ناخودآگاه دندانهایشان را بهم می سایند. برخی هنگام عصبانیت، استرس یا اضطراب، دندانهایشان را می فشارند.

در برخی موارد کوتاه یا بلند بودن برخی دندانها (به طور طبیعی یا ناشی از ترمیم نادرست یا نبود چند دندان بر اثر کشیدن)، باعث می شود که زمانی که دهان بسته است، دندانها به طور طبیعی روی هم قرار نگیرند و به مرور باعث ایجاد عادت لغزاندن فکها روی هم میشود یا به نوعی شخص، هنگام فکرکردن یا اضطراب، ناخودآگاه با دندانهایش بازی میکند، در این موارد نسبت به رفع عیب اکولوژنی یا ترمیم دندانها با مراجعه به دندان پزشک اقدام کنید. می توانید برای مدتی نوک زبان را با احتیاط بین دندانها قرار دهید.

دندان قروچه چگونه درمان می شود؟

استرس و اضطراب و همچنین فشارهای روحی و روانی را کم کنید.

این کار نه تنها باعث ترک دندان قروچه می شود بلکه فواید زیاد دیگری نیز برای سلامتی شما به دنبال دارد.

از محافظ شبانه دندان استفاده کنید. با تجویز دندانپزشک این محافظ را باید در هنگام خوابیدن در دهانتان بگذارید.

ورزش کنید. بهترین روش برای خالی شدن از استرس و فشارهای روانی ورزش است.

برای معاینه نزد یک متخصص دندانپزشک بروید و مشکل خود را با او در میان بگذارید.  

مواد غذایی سالم استفاده کنید. به جای مصرف فست فود و یا نوشابه و غذاهای سرخ کردنی، مصرف میوه و سبزیجات را بیشتر کنید. با اینکار از استرستان کاسته می شود و آرامش بیشتری کسب می کنید. 

مصرف آدامس را ترک کنید، زیرا آدامس احتمال بروز دندان قروچه را بیشتر می کند.

استفاده از دمنوش های گیاهی نیز برای کاهش استرس قبل از خواب به شدت توصیه می شود.